اثری دیگر قربانی حفاران غیرمجاز شد

آتشکده آذر برزین در غربت کویر بی مهری

«آتشکده آذر برزین مهر» یکی از سه آتشکده مقدس عهد ساسانی با حمله بی امان گروه های حفاران و گنچ یابان غیر قانونی و احتمالان قاچاق چیان آثار تاریخی،روزهای آخر عمر خود را می‌گذراند. 

منبع : سبزوار ما

ادامه  مطلب را کلیک کنید


اثری دیگر قربانی حفاران غیرمجاز شد

آتشکده آذر برزین در غربت کویر بی مهری«آتشکده آذر برزین مهر» یکی از سه آتشکده مقدس عهد ساسانی با حمله بی امان گروه های حفاران و گنچ یابان غیر قانونی و احتمالان قاچاق چیان آثار تاریخی، روزهای آخر عمر خود را می‌گذراند. پیگیری های مسئولان تا کنون نتوانسته به سر نخی از متخفان برسد. آتشکده آذر برزین مهر از سال 1380 به ثبتملی درآمده است.

آتشکده «آذر برزین مهر» یکی از سه آتشکده مقدس ساسانی در روستای ریوند به دلیل هجوم حفاران و گنج یابان مورد آسیب و تخریب شدید قرار گرفته است.این آتشکده که یکه و تنها بر بلندای کوه ریوند قرار دارد بنا به کاوش‌های 

باستان شناسی و به احتمال زیاد همان آتشکده معروف پیشه وران و کشاورزان ساسانی است.این بنا که در سال 1380 و به شماره 4035 به سمت ملی رسید، از سال 1386 توسط یک گروه باستان شناس لهستانی مورد کاوش و بررسی قرار گرفت. پس از آن یک گروه باستان شناس فرانسوی و گروه‌های باستان‌شناسی ایرانی عملیات کاوش زیادی بر این بنا که در ارتفاعات ریوند قرار دارد انجام دادند.
این تصویر آتشدان مرکزی این آتشکده است که پس از بازدید گروه های دانشجویی به شدت آسیب دیده استبه گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، اگر چه نتایج این کاوش ها هرگز منجر به اقدامات جدی حفاظتی بر این بنا نشد اما حقایق بی شماری از تاریخ آن معلوم شد. آتشکده آذر برزین مهر در میان بومیان منطقه، بنایی سحرآمیز و اسطوره ای است. بنایی که قصه‌ها و افسانه های زیادی را در خود پرورش داده است.
کاوش‌های باستانی نیز بخشی از این قصه ها را تایید می‌کند. عمر این آتشکده چهار طاقیبه پیش از عهد ساسانی یعنی سال های 224 تا651 میلادی می رسد و در دوره ساسانی مورد بازسازی قرار می گیرد. به نظر می‌رسد، در زمان ساسانی از ارزش و اعتبار این آتشکدهکاسته شده و رتبه سوم را در کنار دو آتشکده مقدس دیگر به خود اختصاص داد.بومی‌ها این بنا را "خَنه دِب" ( خانه دیو) می نامند و معتقدند : 

هر کی پاشه بِگذَره خنه دب آتش سحرِش مِنَه ! 

( هر کس پایش را به خانه دیو بگذارد، آتش سحرش می کند ) 

و تا آخر عمر نمی تواند بی نیاز از آتش زندگی کند.
اگر چه این افسانه‌ها در میان بومی های منطقه از محبوبیت و باور عمیق و بالایی برخوردار است اما حفاران و گنج یابان بی‌توجه به آنچه از مادرها و مادر بزرگ ها شنیده‌اند و تنها به طمع پیدا کردن گنج درحریم آتشکده، تمام بخش زیرین آن را حفاری کرده و از بقایای احتمالی معماری های شکل پیدا کرده در اطراف آتشکده چیزی باقی نگذاشته اند.موقعیت جغرافیایی خاص آتشکده که بسیار دور از مجتمع های زیستی کوچک و روستاهای اطراف قرار گرفته و دسترسی به آن مگر با ساعت ها پیاده روی در جاده های باریک مالرو میسر نمی شود، امکان سوء استفاده‌های چنین را به دور از چشم مسئولان میراث فرهنگی فراهم کرده است.
اگرچه یگان حفاظت میراث فرهنگی سبزوار از گزارش رخ دادن این تخریب و حفاری های غیر مجاز رابه مسئولان گزارش داد اما سرکشی مدام به این بنا به کندی پیش می رود.
موقعیت خاص جغرافیایی این بنا در گذشته آن را به مفر مناسبی برای فراری ها تبدیل کرده بود تا جایی که اهالی روستای مهر، روستایی تقریبا نزدیک به سایت آتشکده می‌گویند که "یزدگرد سوم" در زمان فرار و پس از اردو زدن در شهر "بیهق"سبزوارامروزی) مدتی در این آتشکده  سکونتداشت.اما ماجرای تخریب آتشکده به این سال ها بر نمی گردد. بلکه تخریب آتشدان مرکزی این بنادر سال 86 و در پی یک اردوی دانشجویی انجام شد. اردویی که با هدف بازدید دانشجویان رشته مرمت و حفاظت بناهای تاریخی از کاوش ها و اقدامات انجام شده توسط گروه باستان شناسان لهستانی انجام می شد. از آن تاریخ تا به امروز هیچ اقدام جدی حفاظتی حتی به اضطرار دفع خطر، بر روی این بنا انجام نشده است.مسئولان اداره میراث فرهنگی سبزوار به دلایلی حاضر به گفت و گو با این خبرگزاری نشدند و تنها حشمت الله متین فر، رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سبزوار در پاسخی کوتاه در این باره گفت: «متاسفانه در آخرین بازدید ما شاهد حفاری های بودیم که در حریم بنا رخ داده بود.»
متین‌فر گفت:« عده‌ای از این افراد چوپان‌ها و اهالی بومی بودند. ما پیگیری‌های زیادی انجام دادیم اما نتوانستیم به اطلاعات دقیقی دست پیدا کنیم. اطلاعاتی که بومی ها به ما می دادند حاکی از این بود که بسیاری از این حفاری ها گروهی صورت می گرفت بنابراین سرعت تخریب بالایی داشت. متاسفانه ما یگان حفاظت مستقر در محل نداریم اما مدام همکاران ما در حال سرکشی به بنا هستند.»
با توجه به این که بناهای ساسانی موجود در ایران از لحاظ تعداد آماری در اقلیت نسبتی از سایر دوره های تاریخی هستند، به نظر می رسد سازمان میراث فرهنگی کشور باید با تدبیر و سرعت بیشتری به فکر برخورد با حفار های غیر مجاز باشد.


برچسب‌ها: مطلب خواندنی

[ شنبه ۱۳٩٢/۸/۱۸ ] [ ٤:۳۳ ‎ب.ظ ] [ محمد ریوندی ]

[ نظرات () ]